|
“Sıkça Sorulan Sorular”
Bölümü Bilgi İşlem Merkezi hizmetlerinden yararlanan kullanıcılarımızı
bilgilendirmek ve sık karşılaştığı sorunlara hızlı çözüm bulmak amacıyla
hazırlanmıştır
Cevabını bulamadığınız
sorularınız için
bim@boun.edu.tr adresini
kullanabilirsiniz.
-
Ağ Yönetimi
-
Sistem Yönetimi (E-posta, webmail, Spam)
-
Web Yönetimi
-
Bilgisayar Destek (Lisanslı Yazılımlar, Virüsler ve Bilgi
Güvenliği)
-
BİM Laboratuvarları Kullanımı
Ağ Yönetimi
- İNTERNET nedir?
- AĞ nedir?
- AĞ TOPOLOJİSİ nedir?
- BOUN-NET nedir?
- AĞ BİLEŞENLERİ nelerdir?
- TCP/IP nedir, nasıl çalışır?
- Güvenlik Duvarı (Firewall) nedir, nasıl uygulanır?
- BOUN-NET’e nasıl ulaşabilirim?
- Yurtta kalıyorum, internete bağlanamıyorum. Ne yapmalıyım?
- Kampüs içerisinde kablosuz internet erişimi hangi alanlarda mevcuttur?
- PC’ye bağlanması gereken network kablosu kısa/yetersiz/yok ise ne yapılır?
- İnternet bağlantısı neden sık sık kopup geri gelir?
- Statik IP kullanımına ihtiyaç olduğunda ne yapmak gerekir?
- IP adresinin başkası tarafından kullanılıyor olmasının sebebi nedir?
- Bilgisayarımın fiziksel (MAC) adresini nasıl öğrenebilirim?
- Binada her PC’ye yetecek kadar port yoksa ne yapılmalıdır?
İnternet farklı yapıdaki donanımlara ve işletim sistemlerine sahip bilgisayar ağlarının birbirlerine çeşitli haberleşme hatları ile ortak bir iletim protokolü kullanılmasıyla bağlandığı dünya çapında bir bilgisayar ağıdır. Bu ağ üzerindeki sistemler birbirleri ile kesintisiz veri iletişimi ve haberleşme imkanına sahiptirler. İnternet sayesinde dünyanın herhangi bir yerindeki internet kullanıcısı başka bir yerdeki kullanıcı ile bu sistem üzerinden haberleşebilir.
İki veya daha fazla bilgisayar sisteminin birbirlerine
bağlanmasıyla oluşan yapılardır. Bu bilgisayarlar yan yana duran kablolu ya da
kablosuz bağlanmış iki bilgisayar olabileceği gibi tüm dünyaya yayılmış binlerce
bilgisayarlar da olabilir. Universitemiz internet erişim servisi olan
BOUN-NET’te olduğu gibi yaygın olan kablolu iletişim sağlayan ethernet
teknolojisidir, fakat kablosuz iletişim sağlayan ağlarda mevcuttur.
Bir ağın fiziksel yapısı kablolama sistemine ve makinelerin
birbiriyle iletişim biçimine göre düzenlenir. Ağ içindeki bilgisayarların
fiziksel düzenine ağın yerleşimi (topology) denir.. Başlıca topoloji tipleri bus
(doğrusal yerleşim), ring (halka yerleşim) ve star (yıldız) topolojilerdir.
Üniversitemiz internet erişim servisi olan BOUN-NET’te genellikle star topoloji
kullanılmıştır.
Boğaziçi Üniversitesi Yerel Alan Ağı (BOUN-NET), kullanıcıların internet
erişimlerinin TCP/IP protokolü ile çalışan, fast ve gigabit ethernet
teknolojisinin yaygın olarak kullanıldığı bir ağ üzerinden karşılandığı tüm
servis ve altyapının, üniversite kampüs ve yerleşkeleri içinde yeralan kısmına
verilen isimdir. BOUN-NET, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu'nun
(Tübitak) bir enstitüsü olan ULAKBİM tarafından, Tübitak yönetmeliklerine uygun
olarak işletilen “ULAKNET” üzerinden servis verir.
Farklı bölgelere yayılmış, 6 kampüsten oluşan (Güney, Kuzey, Hisar, Uçaksavar,
Sarıtepe ve Kandilli) Boğaziçi Üniversitesinde internet erişimi mesafeye bağlı
olarak fiber optik(multi/single mode),Cat 6, kablosuz ve kiralık hat üzerinden
sağlanmaktadır. Üniversitemizin Bilgi İşlem Merkezi Güney Kampüs’te yer
almaktadır. ULAKBİM’den gelen bağlantı Kuzey Kampüs’teki merkezden diğer
kampüslere çeşitli şekillerde dağıtılır. Fiber optik bağlantı yakın mesafeli
kampüsler arasında ve kampüs içinde kullanılır. Kandilli Kampüsü’ne kablosuz
bağlantı, Sarıtepe Kampüsü’ne Türk Telekom tarafından sağlanan kiralık hat ile
erişilmektedir.
Bağlantı hızları ve tipleri yerleşkenin gereksinimine uygun olarak değişiklik
göstermektedir. Üniversitemiz toplam 155 Mbps (STM1 ATM) hıza sahiptir, Sarıtepe
4 Mbps ve 2 Mbps olmak 2 linke sahiptir. Kandilli kampüsü’nden ana kampüsümüze
biri Telekom üzerinden 8 Mbps ATM, diğeri de doğrudan kablosuz olmak üzere 2
bağlantı mevcuttur.
BOUN-NET’te yaygın olarak kablolu ağlar kullanıldığından kampüs ağına dahil
olabilmek için;
Ethernet Kartı
Kablo (UTP Cat 5, 5e, 6, fiber)
Protokol (TCP/IP)
İşletim Sistemi’ne ihtiyaç vardır.
Ethernet Kartı (NIC) Nedir?
Yaygın olarak ethernet kartı olarak bilinen Ağ arabirim
kartı (NIC), kablolu ağ sistemlerinde kullanılan bilgisayarlar arasındaki
iletişimi sağlayan devrelerdir. Her bilgisayara bu kartlardan bir tane takılır
ve sonra da, kablo bağlantılarla bilgisayarlar arasında bir ağ oluşturulur.
Ethernet kartları bağlı bulundukları ağ ile sürekli iletişim sağlarlar. Ağ
arabirim kartı her bilgisayarda bulunan PCI, ISA ve EISA yuvalarından birine
takılır.
RJ45 Konnektörü
Bilgisayarlar arası iletişimde ve bilgisayarların yerel ağa
bağlanmasında kullanılan UTP bağlantı kablolarının ucunda yer alır. RJ 45, NIC
üzerinde ethernet bağlantısına imkan veren bir fiziksel ara bağlaşım
konnektörüdür.
Kablolamayı kendim nasıl yaparım?
Gerekli
malzemeler:
1- Yeterli uzunlukta UTP Cat5 veya Cat6 Kablo
2- 2 adet RJ45 konnektör
3- Kablo sıkma pensesi

1.
Kablonun ucu sıkma pensesi yardımıyla, içerdeki çift sarılmış tellere zarar
vermeden ince bir çizikle işaretlenir ve 2-3 cm kadar sıyrılır.
2. Açığa çıkan çift sarmallı
telleri açtıktan sonra kablonun standart'ına uyarak (EIA/TIA 586-A veya 586-B
için) renklerine göre sıralanır, düzleştirilir ve sıklaştırılır.
Hazırlayacağınız kablo Hub/Swich'e bağlamak içinse düz bağlanmalı (586-A’ya
göre), 2 PC içinse diğer ucu çapraz bağlanmalı(586-B’ye göre).

3.
Standartlara göre dizilen tellerin boyu RJ 45’e göre (1-1,5cm) kesilerek
eşitlenir ve konnektörün alt ve üst kısmı kontrol edilerek dikkatlice takılır.
İnce tellerin konektörün içerisine sırası ile yerleşip yerleşmediği kontrol
edilir.
4. RJ 45 konnektörü Kablo sıkma pensesi yardımıyla iyice sıkıştırılıp
kablo sabitlenir.
Yapılan bu
adımlar kablonun diğer ucuna da uygulandığında kablo kullanıma hazır olacaktır.
İnternet kullanıcıları birbirleri ile haberleşmek için ortak
bir anlaşma dili kullanırlar. Bu ortak anlaşma diline TCP/IP denir. Bu protokol
sayesinde donanım ve yazılımdan bağımsız olarak bilgisayarlar arası iletişim
mümkün olur.
Internet’te herhangi bir veri gönderirken veya alırken , örneğin bir e-mail
gönderdiğinizde ya da bir websitesine erişim, mesajlar küçük paketlere bölünür.
Her paketin üzerinde gönderenin ve alıcının IP adresleri yazılı olarak bulunur.
Her paket öncelikle “Gateway” adı verilen bilgisayardan geçer. Bu bilgisayar
paketlerin üzerindeki alıcının adresini okur ve buna göre paketleri yönlendirir.
Bu işlem alıcının adresine en yakın bilgisayara kadar böyle devam eder. Bu en
son bilgisayar da paketleri alıcı bilgisayara gönderir. Internet protokolüne
göre yol alan bu paketler birçok değişik yönden giderek alıcıya ulaşabilirler.
Hatta paketler olması gerektiği sırada da alıcıya ulaşmayabilirler. Internet
protokolünün amacı sadece bu paketleri göndermektir. Paketleri eski düzenine
getirmek bir başka protokolün yani TCP`nin görevidir.
Güvenlik duvarı, tek noktadan erişim denetimi ile ağı
dışarıdaki kullanıcıların istifadesine belirli izinler oranında eriştiren ve
böylece dışarıdan gelebilecek yetkisiz erişim veya saldırıları önleyebilen bir
mekanizmadır.
Firewall sistemlerinin en önemli kullanımı, bir kuruluşun yerel ağındaki tüm
bilgisayarlar sanki bir duvar arkasındaymış gibi dış dünyadan erişilmez olurlar.
Yerel ağdaki bilgisayarların internet bağlantıları firewall yüklü bilgisayar
üzerinden olur ve firewall yazılımları, adres çevirme (address translation)
özellikleri sayesinde iç ağdaki tüm internet bağlantılarının tek bir IP
numarasından yapılıyormuş gibi olmasını sağlarlar. Ayrıca, yerel ağdan dışarıya,
dışardan da yerel ağa olan bağlantıları internet protokolleri üzerinde anlamlı
kurallar tanımlayarak kısıtlarlar bu da yüksek ölçüde ağ güvenliği sağlar.
BOUN-NET’te bu şekilde çalışan bir firewall mevcuttur.
Öğrenciler kampüs ağına Bilgi İşlem Merkezinden,
bölümlerindeki bilgisayar laboratuvarlarından ve kaldıkları yurt odalarından
ulaşabilirler. Üniversitemiz öğretim üyeleri ve personeli için her ofiste
internet bağlantısı mevcuttur. Ayrıca kampüste belirli yerlerde Wireless
bağlantı için Access Point’ler kurulmuştur ve hizmet vermektedir.
Kablolu erişim için;
Yurtta bağlantınızı sağlayabilmeniz için, Cat5 yada Cat6 UTP
tipi data kablosuna ihtiyacınız vardır. UTP kablonuzu ve kablonuzun takılı olup
olmadığını kontrol edin.
Kablonuzu kontrol ettikten sonra, Ağ Bağlantılarımda bulunan
Yerel Ağ Bağlantısının aktif (enable) durumda olup olmadığını kontrol edin.
Bağlantınız halen gerçekleşmediyse, Ethernet kartınızda
fiziksel yada donanımsal bir sorun olabilir. Taşınma sırasında ethernet
kartınızın yerinden oynama olasılığına karşılık, ethernet kartınızı kontrol
edin. Ayrıca ethernet kartınızın sürücüsünün doğru yüklendiğinden emin olun.
Kablosuz erişim için;
Kablosuz bağlantı kullanımı için kablosuz ağ kartı’na
(PCMCIA kartı) sahip bir adet bilgisayara ihtiyacınız var. Yurtlarda kurulu olan
Wireless Access Pointler’ler aktif olarak çalışmaktadır.
Sistemin çalışması için uygun mesafede (açık havada erişim
noktasına kuş uçuşu maksimum 50 metrelik bir alan içinde) bulunmanız, kablosuz
ağ kartınızın bilgisayarınıza kullanım kılavuzunda belirtildiği gibi tanıtılmış
olması ve TCP/IP ile ilgili tüm ayarların otomatikte olması gereklidir. Kablosuz
ağ kartınızın ayarları sizin sorumluluğunuzdadır, gerektiğinde Bilgi İşlem
Merkezi’nden yardım alabilirsiniz.
Kampüs genelinde
Kütüphane(2 adet), Yurt Study’leri(11 adet), Orta Kantin, Mühendislik Çatı katı
ve bazı birimlerin kendi kurdukları Wireless Access Pointler mevcuttur ve aktif
olarak çalışmaktadır. Konferans, toplantı ya da sosyal aktivite gibi dönemsel
çalışmalarda kullanılmak üzere kablosuz internete ihtiyaç duyulduğunda bu hizmet
geçeci olarak BİM tarafından sağlanır.
Özellikle binalardaki ağ
fiziksel altyapısınındaki yer değiştirmelerde, yeni PC’lerin ağa eklenmesinde ya
da birimlerin taşınmasında kablo ihtiyacını iştakip sistemiyle (www.istakip.boun.edu.tr)
Bilgi İşlem Merkezi’ne ileterek temin edebilirsiniz.
Bu sorunun sebebi
internette genel sorundan olabileceği gibi BOUN-NET’i oluşturan aktif
cihazlardan son kullanıcıya kadar herhangi birimde sözkonusu olabilir. Kampüs
içi internet kullanım trafiği
http://mrtg.boun.edu.tr
ten takip edilebilmektedir. Problem ağ yönetimi çalışanlarına iletildiğinde
yerinde analiz edilerek problem giderilir.
Bir server kurulumu, bazı
bilimsel içerikli sitelere erişim ya da aynı amaçlı programların çalışması gibi
statik ip gerektiği durumlarda ağ yönetimi tarafından statik ip ile erişim
bölümlerin kullanımına açılabilir.
Başa Dön
Üniversite genelinde Bilgi
İşlem Merkezi’nde kurulu olan DHCP server ile otomatik IP ataması
uygulanmaktadır. Ağa bağlanan her PC’ye IP otomatik olarak verilmektedir. Eğer
PC’ye DHCP serverın atadığı bir IP statik olarak girilmişse IP çakışması
sözkonusudur. Bu durumda TCP/IP ayarlarının otomatik olarak ayarlanıp PC’nin
yeniden başlatılması sorunu çözecektir.
Windows95 ve Windows98 İşletim Sistemleri :
-
“Start”
butonuna basın.
-
“Run”
seçin.
-
Karşınıza gelen pencereden "winipcfg" komutunu verin.
-
MAC
adresi olarak 6 haneli kart adresini (örnek: 00-11-11-65-A8-6D) kaydedin.
Windows XP ve Windows 2000
İşletim Sistemleri :
-
“Start”
butonuna basın.
-
"Run"
seçin.
-
"cmd.exe" veya "command" komutunu girin.
-
Karşınıza gelen pencereden "ipconfig /all" komutunu yazın.
-
“Physical Address” bilgisinin karşısındaki 6 haneli kart adresini (örnek :
00-11-11-65-A8-6D) kaydedin.
Linux İşletim Sistemi :
-
“ifconfig” komutunu çalıştırın.
-
"HWaddr" bilgisinin karşısındaki 6 haneli kart adresini (örnek :
00-11-11-65-A8-6D) kaydedin.
Kullanıcı sayısının
artmasıyla binalardaki ağ fiziksel alt yapısındaki switchlerin port sayısı
kullanıcı sayısına karşılık gelmeyebilir. Bu durumda yeni cihazların
kurulumunun gerekliliği için Bilgi İşlem Merkezi ağ yönetimi tarafından keşif
yapılır ve gerekli görüldüğü takdirde cihaz alımı talep edilir, kurulumu ve
konfigürasyonu yapılarak ihtiyaç giderilir.
Sistem Yönetimi (E-posta, webmail, Spam)
- Elektronik posta nedir?
- Boğaziçi Üniversitesi'nde elektronik posta servisi veriliyor mu?
- E-posta adresimi nereden ve nasıl alabilirim?
- Bu hesapların kullanımları ile ilgili kurallar var mı?
- Elektronik posta hesabımın ayarlarını ve güvenli POP bağlantısı ayarlarını nasıl yapabilirim?
- E-posta gönderemiyorum. Neden?
- E-posta hesabımla problemim devam ediyor. Ne yapmalıyım?
- Evdeyim, e-postadaki mesajlarıma nasıl ulaşabilirim?
- SMTP doğrulama için ayarlar nasıl yapılır?
- Nasıl e-posta listesi oluşturabilirim?
- Adres Defterimi başka bir bilgisayara nasıl aktarabilirim?
- Webmail nedir?
- Webmail ile güvenli iletişim nasıl kurabilirim?
- Şifremi nasıl değiştirebilirim?
- Şifremi unuttum. Ne yapmalıyım?
- E-postalarımı üniversite haricindeki diğer bir posta hesabıma nasıl gönderebilirim?
- Ayrılan personelin hesapları siliniyor mu?
- Mezun olunca e-posta hesabım ne olacak?
- Kota (quota ) nedir?
- E-posta hesabımın kotasını nasıl kontrol edebilirim?
- Kota dolunca ne olur?
- Kotamın dolduğunu nereden bileceğim?
- Neden kota uygulaması var?
- Kota boyutu nasıl belirleniyor?
- Hangi e-posta yazılımını kullanmalıyım?
- SPAM nedir?
- Neden SPAM yapılıyor?
- Üniversitemiz SPAM'a hedef oluyor mu?
- Üniversitemiz SPAM yapıyor mu?
- SPAM konusunda kim ne yapabilir?
- E-posta yazılımıma istemediğim postalar için nasıl filtre koyabilirim?
- Saldırı Tespit Sistemi (Intrusion Detection system-IDS) nedir, niçin kullanılır?
- İş Talep Sistemi'ni kimler ve nasıl kullanabilir?
- Dial-Up Hizmeti nedir?
Bilgisayarlı sistemlerin gelişmesi ile beraber mektupla haberleşmeye daha hızlı
ve etkin bir yöntem aranmıştır. Bu aramaların ve denemelerin sonucunda şu anda
Internet ortamında kullanılan elektronik posta kavramı oluşmuştur. Bu sistem
dizayn edilirken, zarf, kağıt, postahane, posta kutusu gibi kavramlar ve bu eski
sistemin işleyiş mekanizması dikkate alınmıştır. Şu anda kullandığımız PTT
sistemi ile aynı prensipler üzerinde çalışmakta olup tek ve en büyük farkı hızlı
ve elektronik oluşudur.
Boğaziçi Üniversitesi'da her öğrenci ve personele
isim.soyad@boun.edu.tr
formatında bir adet elektronik posta hesabı verilmektedir. Ayrıca çeşitli
etkinlikler için de özel hesaplar açılmaktadır.
Akademik veya idari personel iseniz; Bilgi İşlem Merkezi’ne bizzat başvurarak
veya biriminiz tarafından,
BİM
İş Talep Sistemi üzerinden başvurunuz yapıldığında
isim.soyad@boun.edu.tr şeklinde e-posta hesabına sahip olabilirsiniz.
Öğrenci iseniz; Öğrenci kimliğinizle birlikte hafta içi saat 9:00-17:00 arası BİM Laboratuvarlarına (Güney-Kuzey) gelerek e-posta hesabınızı alabilirsiniz.
Elektronik posta servisi dünya çapında çalışan bir servistir. Yeni bir hesap
aldığınızda hesabınızın güvenliği için yeni bir şifre tanımlayın. Bu şifreyi
korumak ve değiştirmek kullanıcıya ait bir sorumluluktur. Lütfen hesabınıza ilk
girdikten sonra ve ileriki zamanlarda şifrenizi düzenli olarak değiştiriniz.
Şifrenin tahmini ve denenerek tayininin zor olması gerekir.
Elektronik posta hesapları sadece elektronik posta alımı için tahsis
edilmektedir, gelen postaların depolanması veya muhafaza edilmesi için bu
hesaplar kullanılmamalıdır.Kota yönetimi hesabınız için ayrılan disk alanından
daha fazla alanı kullanmanızı önler. Bu sebepten kullanıcılar hesaplarını
düzenli olarak boşaltmalıdır.
Farklı e-posta yazılımlarının ayarları ayrıntılı olarak burada verilmiştir.
Bu durumun bir çok nedeni olabilir. Öncelikle LAN ve internet bağlantınızın
çalıştığından emin olun (lütfen başka herhangi bir internet sitesine bağlanmayı
deneyiniz). Bununla beraber lütfen e-posta programınızın ayarlarını kontrol ediniz
Bu durumda Bilgi İşlem Merkezi'ne şahsen müracaat etmenizin yanı sıra personel
iseniz
http://www.istakip.boun.edu.tr adresinden
hizmet talebinde bulunabilirsiniz.
Webmail veya POP3 istemci (Outlook, Outlook Express…) kullanarak e-postalarınıza
evden de ulaşabilirsiniz. Bu programlar hakkında
yeterli bilgi sitemizde bulunmaktadır.
Eudora
/ Pdf
Mozilla
/ Pdf
Netscape
/ Pdf
Outlook
Express /
Pdf
Outlook
2000 /
Pdf
Outlook
2002-2003 /
Pdf
10. Nasıl e-posta listesi oluşturabilirim?
Toplu gönderim yapmak istediğiniz bütün
e-posta adreslerini topladıktan sonra webmail ya da elektronik posta
yazılımınızda bir e-posta listesi oluşturmanız gerekmektedir.
Adres Defteri dosyanızı bir e-posta mesajına ekledikten sonra kendinize
gönderiniz. Söz konusu mesajı adres defterini aktarmak istediğiniz bilgisayarda
veya hesabınızda açınız ve orada kaydediniz.
Sunucu ile şifreli biçimde haberleşerek e-posta işlemlerinizi güvenlikli bir
iletişim ile yapmak istiyorsanız, lütfen aşağıdaki linki tıklayınız.
http://www.cc.boun.edu.tr/webmail_guvenli_iletisim.htm
Webmail hesabınıza giriş yaptıktan sonra
üst menüden
"Options"'a
giriniz.
"Mail
Management"
başlığı altındaki
"Password"'e
tıklayınız.
Şifre değişikliği için öğrenci kimliğinizle birlikte hafta içi saat 9:00-17:00 arası BİM Laboratuvarlarına (Güney-Kuzey) gelerek yeni şifrenizi alabilirsiniz.
Daha fazla bilgi için lütfen buraya tıklayınız.
Webmail hesabınıza giriş yaptıktan sonra
üst menüden
"Options"'a giriniz.
"Mail
Management" başlığı altındaki
"Mailbox
Redirect"'e tıklayınız.
Yönlendirilmesini istediğiniz e-posta adresinizi giriniz, şifrenizi yazınız ve
"Submit"'e basınız.
Akademik personel: Emekli oluyor ise hesabı kalır,
ancak istifa ederse 3 ay sonra hesabı kapanır.
İdari personel: Okuldan ayrıldıktan 3 ay sonra hesabı kapanır.
Mezun olan öğrencilerimize verilecek olan mezun hesapları üzerinde yeni bir
çalışma yapılmaktadır. Bu çalışma sonucunda hesapların açılmasına başlanacaktır.
Gelişmeleri bu sayfamızdan takip edebilirsiniz.
Üniversitemizde bulunan her hesabın bir kotası vardır. Kota bir hesaba gelip
bekleyebilecek e-postaların toplam azami boyutunu (MB) belirtir. Bu boyut
öğrenciler için 10 MB, personel için 30 MB,öğretim üyeleri için
100
MB dir. Bu
rakam gelebilecek e-posta adedini etkilemez. Postalar geldikçe kota dolar ve
kullanıcı postalarını kendi bilgisayarına çektikçe veya sildikçe kota boşalır.
Webmail'e bağlandığınız zaman ekranın yukarısında kotanıza dair bilgi
bulunmaktadır.
Kota dolunca size gelen mesajlar hesabınızın dolduğunu belirten bir uyarı ile
e-postayı yollayan kişiye geri döner.
Kotanız %85'i geçtiği zaman e-posta sistemi size bir uyarı e-postası gönderir.
Sistemden sisteme kota boyutu değişse de kota uygulaması her elektronik posta
sisteminde vardır. Kullanıcıların postaları için ayrılan alan MB olarak
sabittir. Kota uygulanmadığı takdirde hesaplarını uzun süre kullanmayanlar veya
bilinçsizce posta deposu olarak kullanan kullanıcılar postaların bulunduğu genel
alanı doldururlar. Bu durumda genel posta sistemi her kullanıcıya gelen postayı
sanki kişisel e-posta hesabı dolmuş gibi geri çevirir, sonuç olarak tüm
kullanıcılar bundan zarar görür ve posta alım sistemi çöker.
Sistem Yöneticileri tarafından sunucu disk kapasitesi ile mevcut ve öngörülen
kullanıcı sayısı karşılaştırılarak kişi başı optimum rakam belirlenir.
Microsoft işletim sistemi ile birlikte gelen "Outlook Express" PC
kullanıcılarının bilgisayarlarında zaten var olan bir e-posta yazılımıdır,
ayrıca ofis programları yüklenirken bu yazılımın daha gelişmiş bir sürümü olan
"Outlook" programı yüklenebilmektedir. Bu iki yazılım da e-posta için
kullanılabilir.
Microsoft ürünleri Üniversitemizin lisanslı yazılımı olduğu için bu ürünlerin
kullanımını önermek gerekmektedir. Fakat bu iki yazılım da e-posta virüslerinin
doğrudan hedefi olan yazılımlardır ve virüsler bu yazılımlara bulaşarak
sistemleri etkilemekte ve yayılmaktadırlar. Eğer sözü geçen yazılımları
kullanıyorsanız makinenizde kesinlikle en son güncellemesi yapılmış bir
antivirüs yazılımı bulundurmalı ve siz de dikkatli olmalısınız.
Yukarıda bahsi gecen yazılımların diğer özelliklerinden (Takvim, İletişim,
Görevler...) yararlanmak istemiyor, yalnızca e-posta özelliğini kullanmak
istiyorsanız size virüs bulaşması zor olan ve shareware olarak kullanılabilen
"Eudora"
isimli yazılımı
tavsiye ederiz.
SPAM kelimesi ingilizcede karşılığı "unsolicited commercial e-mail (UCE) or
unsolicited bulk e-mail (UBE)" olan, aslında argo bir kelimedir. Türkçesi kişi
tarafından istenmediği halde gelen ve gelmesine mani olunamayan e-postalardır.
SPAM genelde ticari amaçlarla yapılır ve size gelen postayı açıp içinde bir
yerlere basmanız sonucu para kazanmayı veya size birşeyler satmayı
amaçlayanlarca gerçekleştirilir. Ayrica hasta ruhlu insanların yarattıkları
sebepsiz ve saçma SPAM'ler de mevcuttur.
Evet, Üniversitemiz binlerce e-posta hesabı olan bir sistemdir ve SPAM
yapanların gözde bir hedefidir.
Evet, bazı Üniversitemiz kullanıcıları yukarıda bahsedilen tarzda e-postaları
özellikle akşam saatlerinde veya hafta sonları Üniversitemiz sisteminden
dışarıya yollamakta ve Üniversitemizi SPAM yapan bir bölge durumuna
düşürmektedirler.
Az sayıda posta hesabı olan sistemlerde SPAM ile savaşmak çok kolaydır. Tüm
e-postalar önce bir kişiye gelir ve o kişi postanın içeriğini tarayarak SPAM
olup olmadığına karar verir. Ancak Üniversitemize saniyede ortalama 2 e-posta
gelmektedir ve böyle büyük bir posta sisteminde bu işi insan gücü ile yapmak
mümkün değildir(pratik anlamda). Bu gibi işlemleri otomatik olarak yapan
sistemler de aslında SPAM olmayan e-postaları da SPAM zannı ile
durdurabildikleri için Üniversitemizce tercih edilmemektedirler. Çözüm olarak,
Bilgi İşlem Merkezi Üniversitedeki tüm kullancıları hedefleyen SPAM'lere engel
olmaya çalışmaktadır. Bu durumun anlaşılması için bazı uyarılar mevcuttur fakat
SPAM sistemde dağılmaya başlamadan önlenememektedir. Böyle bir SPAM
anlaşıldığında durdurularak temizlenmekte fakat farkına varılana kadar bir
miktar dağılım olmaktadır.
Üniversite genelindeki hesaplar değil de birey hedeflenerek yapılmış SPAM'lerin
ise BIM tarafından tespiti mümkün değildir. Bu tür postaları e-posta
yazılımınızın otomatik silme, veya junk mail opsiyonları ile durdurmanız
gerekmektedir. Böyle bir durumda Bilgi İşlem Merkezi'ni postahane, posta
hesabınızı ise postahanedeki posta kutunuz olarak düşünerek ne yapıp
yapamayacağımız konusunda yorum yapmanız mümkündür.
Değişik yazılımlar için farklı filtreleme usulleri mevcuttur, aşağıdaki linke
basarak örneklere ulaşabilirsiniz.
İstenmeyen E-postaların filtrelenmesi
IDS, Internet veya yerel ağ’dan gelebilecek ve ağdaki
sistemlere zarar verebilecek, çeşitli paket ve verilerden oluşabilen saldırıları
farketmek üzere tasarlanmış bir sistemdir. Güvenlik Duvarı XE "Güvenlik Duvarı"
kurmak, sisteme
gelebilecek zararları engellemek için yeterli değildir. Çünkü Güvenlik Duvarı
içeriye girmesine izin verdiği paketin ne olduğunu bilemez. Dolayısıyla sistemin
zarar görmesini engelleyemez.
IDS, atak
nereden gelirse gelsin önlemini almak üzere üretilmiş bir çözüm olarak, kurum
içinden herhangi birisi ya da dışarıdan bir kişi veya kuruluş sisteme girdiği
anda bu durumu farketmekte ve kişinin nereden geldiği ve nereye bağlandığı
sorularına ilişkin raporlamalar yapmaktadır. Ayrıca belirlenen kurallar
çerçevesinde gelen saldırıları tespit ederek kısa mesaj servisi (SMS), e-posta,
sistem kaydı ve veritabanı gibi uyarı ve kayıt çıktıları sağlayabilir ve
gerekirse Güvenlik Duvarı XE "Güvenlik Duvarı" ’na saldırı olduğuna dair uyarı
sinyalleri yollayabilir. BOUN-NET sisteminde yakın zamanda böyle bir sistem
devreye alınmıştır.
Aşağıdaki linklere tıklayarak ilgili dokümana ulaşabilirsiniz.
Word formatında,
Pdf formatında
Boğaziçi Üniversitesi,
öğretim üyeleri için üniversite dışında Türkiye içinde herhangi bir yerden
internete ve üniversitemize bağlantılarını sağlamak amacıyla, bir dial-up
bağlantı servisi kiralamıştır.
Detaylı bilgi için:
http://www.cc.boun.edu.tr/dial_up/about_dialup_tur.htm
Web Yönetimi
- Kendi internet sitemi yapmak istiyorum. Bilgi İşlem Merkezi bana bu konuda destek verebilir mi?
- Mesaj panosuna yeni kayıt olurken "Agree" düğmesine basınca kabul etmiyor. Neden?
- Üniversite Web sitesinden nasıl duyuru yapabiliriz ?
Bilgi İşlem Merkezi, Boğaziçi Üniversites'inin ve Bilgi İşlem Merkezi'nin web
sitelerini güncellemektedir, birim ve bölümlere ait web siteleri için ise web
barındırma hizmeti verilmektedir.
Bilgisayarınızda kurulu kişisel bir firewall yazılımı veya Internet
tarayıcınızın güvenlik ayarları buna mani oluyor olabilir, kişisel firewall u
geçici olarak kapatin veya Internet tarayıcınızın güvenlik ayarlarını asgariye
düşürün.
3. Üniversite Web sitesinden nasıl duyuru yapabiliriz ?
İş Talep Sistemini kullanarak üniversite web sitesinden duyuru yapabilirsiniz.
Duyurunun başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmesine dikkat edilmelidr.
Başa Dön
Bilgisayar Destek
(Lisanslı
Yazılımlar, Virüsler ve Bilgi Güvenliği)
- Bilgisayar Virüsü nedir?
Ne tür virüsler vardır?
Virüsler nasıl bulaşırlar?
Virüsler ne zarar verebilirler?
Virüslerden korunmak için ne yapmak gerekir?
Truva atları nedir?
Kurt (worm) nedir?
Antiviris ve Güvenlik yazılımını nereden edinebiliriz?
Virüsler hakkındaki en son bilgileri nereden edinebilirim?
Yazılım Lisansı nedir? Neden gereklidir?
Lisanslı Yazılım Kullanmanın Avantajları Nelerdir?
Üniversitemizde hangi Lisanslı Yazılımlar bulunmaktadır?
Lisans sunucusuna nasıl ulaşabilirim?
SPSS programının son sürümünü lisans sunucusundan bilgisayarıma nasıl kurabilirim?
SPSS programının son sürümünü lisans sunucusundan bilgisayarıma nasıl kurabilirim?
Answer Tree 3.1 programını lisans sunucusundan bilgisayarıma nasıl kurabilirim?
Yazılım güncelleştirme nedir?
Bilgi İşlem Merkezi bilgisayar yazılımları konusunda herhangi bir eğitim veriyor mu?
1. Bilgisayar Virüsü nedir?
Bilgisayar virüsü küçük ama belli bir amaç doğrultusunda yönlendirilmiş bir
yazılımdır. Bilgisayarlara kullanıcının isteği dışında girer ve amacı
doğrultusunda hareket eder.
2. Ne tür virüsler vardır?
Virüs çok geniş bir kavram olarak anılabilir. Eskiden virüs yazılımları cok
basitken, bugün çok iyi yazılmış değişik virüs yazılımları dünyanın dört bir
tarafında bilgisayarlara saldırmaktadır. Genel olarak virüs yazılımları dosya
virüsleri, işletim sistemi virüsleri, elektronik posta virüsleri, solucanlar,
truva atları ve başka çok çeşitli cinsler ve adlar altında toplanırlar.
Virüslerin bulaşma şekilleri;
Virüslü dosyaların kullanımı,
Virüslü disketlerin kullanımı,
Makineniz açılırken içinde kalmış
virüslü bir disketten açılmaya çalışması,
Elektronik posta,
Yerel ağ üzerinden dosya paylaşımları
4. Virüsler ne zarar verebilirler?
Virüsler cinslerine göre farklı zararlar verirler. Örneğin, dosya virüsleri
(virüsüne göre değişir) bazı belli dosyalara bulaşarak o dosyaların bozulmasına
sebep olurlar. İşletim sistemi virüsleri işletim sistemlerine zarar verirler ve
bu zarar bilgisayarda mevcut tüm dosyaların kaybına kadar gidebilir. Truva
atları makinenizdeki tüm bilgilerin dışarıya aktarılmasına ve makinenizin
kontrolünün başkasının eline geçmesine sebep olabilirler. Elektronik posta
virüsleri elektronik posta yazılımınıza bulaşarak çok sayıda kendinden kopyalar
ve sizin sisteminizi kullanarak sizden veya sizde adresi bulunan herkesten,
herkese virüslü e-posta yayar ve ayrıca makinenizdeki sizce önemli dosyaları
herkese e-posta yolu ile yollarlar.
5. Virüslerden korunmak için ne yapmak gerekir?
Virüslerden korunmak için iki tür yazılımı aynı anda kullanmak gerekmektedir.
İlk yazılım bir antivirüs yazılımıdır ve makinenizi gelmiş virüslere karşı
korur, bu virüslerin bilgisayar dosyaları içinde hareketine mani olur ve onları
temizler. İkinci olarak güvenlik yazılımı kullanmak gerekir. Bazı virüsler
makinenize dışarıdan ulaşmaya çalışır ve ağ üzerinden makinenize girebilirler,
antivirüs yazılımıniz bununla mücadele edebilir ama bu riske girmeden güvenlik
yazılımı yükleyerek tamamının makinenize ulaşmasına mani olmak daha güvenlidir.
Ayrıca bu yazılım sayesinde makinenize girmeye çalışan kötü niyetli kişilere de
engel olabilirsiniz.
6. Truva Atları nedir?
Truva ataları bir tür virüs zannedilmekle beraber aslında değildir. Bu bir tür
küçük casusluk yazılımıdır. Örnek vermek gerekirse makinenize bulaştığı zaman
size ait özel bilgileri başka e-posta adreslerine yollamaya başlar. Genelde
internetten güvenilmez yerlerden çekilen başka programların yüklenmesi ile
bulaşır.
(ingilizce)
10. Yazılım Lisansı nedir? Neden gereklidir?
Yazılım lisansı, telif hakkı sahibinin (yazılım üreticisinin) haklarını koruyan
bir belgedir. Her bir yazılım için lisans almak şarttır; bu üreticinin telif
hakkını çiğnemediğinizi, emeğinin karşılığını verdiğinizi gösterir. Telif hakkı
sahibinin hakları yasalarla da korunur. Telif hakkı yasaları, insanların izin
almaksızın yazılım kopyalayamayacağını açıkça beyan eder. Hiç kimse telif hakkı
sahibinin izni olmadan, emeğini kopyalayıp dağıtamaz ve kullanamaz. Eğer,
izinsiz olarak bir bilgisayar programını kopyalar veya yasal olmayan bir
kopyasını bir başkasına tedarik ederseniz, kanunları çiğnemiş sayılırsınız.
Virüs tehlikesine karşı korunur;
Teknik destek güvencesinden yararlanır;
Doğru ve eksiksiz dokümantasyon rehberliğinde çalışır;
İhtiyaçlarına özel çözümlere rahatlıkla ulaşabilir;
Yazılımından daha yüksek verim alır;
Yazılımını düşük maliyetle güncelleştirme olanağına kavuşur;
Bilgi teknolojilerindeki gelişmeler hakkında sürekli bilgilendirilirler
Üniversitemizde lisanslı olarak kullanılan yazılımlar:
Microsoft yazılımları
SPSS 15
Matlab 2007A
Nod32
Antivirüs Programı
Bu yazılımlara Üniversite ağındaki license
isimli sunucudan ulaşabilirsiniz.
13. Lisans sunucusuna nasıl ulaşabilirim?
Lisans sunucusundan akademik ve idari personel yararlanmaktadır. Lisans sunucusu
sadece kampüs içinde erişime açıktır, bu sunucuya dışarıdan erişim mümkün
değildir.
http://www.cc.boun.edu.tr/lisans_sunucusu.htm linkini kullanarak ilgili bilgiye ulaşabilirsiniz.
17. Yazılım güncelleştirme nedir?
Bilgisayarınızda bulunan bir yazılımın hatalarını ya da eksikliklerini
düzeltmek, en son çıkan yeniliklerini eklemek amacıyla yapılan işlemdir.
Bilgi İşlem Merkezi yılın belli dönemlerinde idari ve akademik
personele yönelik lisanslı yazılımlarımız (Windows, Internet, Powerpoint, Excel,
Word) hakkında hizmetiçi eğitimler vermektedir.
Eğitimler hakkında daha ayrıntılı bilgi için lütfen
tıklayınız.
BİM Laboratuvarları Kullanımı
- Bilgi İşlem Merkezi Bilgisayar laboratuvarları nerede ve çalışma saatleri nedir?
- Bilgisayar laboratuvarlarında ne kadar süre bilgisayar kullanabilirim?
- Bilgi İşlem Merkezi görme özürlü öğrenciler için nasıl bir hizmet vermektedir?
- Bilgisayardan çıktı almak istersem?
- Bilgisayar laboratuvarında eşyamı unuttum. Ne yapmalıyım?
Güney, Kuzey ve Kilyos Kampuslarında toplam 225 bilgisayarlık laboratuvarlar
bulunmaktadır. Laboratuvarlar haftanın yedi günü öğrencilerin hizmetindedir.
Laboratuvarlar ve çalışma saatleri için lütfen
tıklayınız.
Bilgisayar laboratuvarlarımızda, bir öğrenci bir günde 90
dakika boyunca bilgisayar hizmetimizden faydalanabilir.
Güney ve Kuzey Kampus laboratuvarlarında görme özürlü
öğrenciler için ayrılmış bilgisayarlar bulunmaktadır. Bu konuda lab
sorumlularından yardım alabilirsiniz.
Kampustaki bilgisayar laboratuvarlarında yazıcı hizmeti
verilmektedir. Öğrenciler kullanıldıktan sonra atılan yazıcı kartları ile
bilgisayardan çıktı alabilirler.
Laboratuvar yazıcı hizmeti hakkında bilgi için
lütfen buraya tıklayınız.
Bilgisayar laboratuvarlarında eşyanızı unuttuğunuz takdirde
lütfen operatörlere sorunuz, bulunduğu takdirde operatör odasında tutulacaktır.
Ancak unutmayınız ki eşyanız bir başkası tarafından bulunup yetkililere teslim
edilmeyebilir.
|